17:25 +07 Thứ ba, 13/10/2026
MENU
CALENDAR
TIN MỚI NHẤT
VKSND tỉnh Quảng Trị được bổ sung công chức theo Nghị định 179/2024/NĐ-CP
Viện KSND khu vực 8, tỉnh Quảng Trị sơ kết quy chế phối hợp số 259/QCPH-VKS-CAX ngày 25/11/2025 về tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm với công an cấp xã
Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – quảng trị phối hợp với tòa án nhân dân khu vực 4 – quảng trị xét xử vụ án hình sự “trộm cắp tài sản”, xảy ra trên địa bàn
Lịch công tác tuần 54 (12/10/2026 - 18/10/2026)
VKSND khu vực 7 làm việc với đoàn kiểm tra số 2 về công tác phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng
Tiến hành trực tiếp kiểm sát tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế La Lay
VKSND khu vực 8 - Quảng Trị chủ động yêu cầu khởi tố vụ án từ nguồn tin về tội phạm
Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị trực tiếp kiểm sát tại Ủy ban nhân dân phường Đồng Sơn
Người cao tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sau kiến nghị của VKSND khu vực 5
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị trực tiếp kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm tại Công an xã Bến Hải
Những điểm mới đáng chú ý về tạm giữ, tạm giam và các biện pháp ngăn chặn khác trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự
Trực tiếp kiểm sát hoạt động thi hành án dân sự trên địa bàn- VKSND khu vực 7 - lan toả yêu thương, tiếp bước em đến trường
Trực tiếp kiểm sát về công tác tạm giữ, tạm giam và thi hành án phạt tù tại Phân trại tạm giam Gio Linh – Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Quảng Trị- Kiểm sát viên trực tiếp tham gia lấy lời khai đối tượng trước khi phê chuẩn các quyết định tố tụng
Kiểm sát việc cưỡng chế thi hành án dân sự.- Trực tiếp kiểm sát công tác tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự tại Phân trại tạm giam Ba Đồn thuộc Trại tạm giam số 2, Công an tỉnh Quảng Trị
Kiểm sát viên Phòng 1 VKSND tỉnh Quảng Trị kiểm sát việc thực nghiệm điều tra vụ án vận chuyển trái phép chất ma túy- Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Quảng Trị chủ trì, phối hợp tổ chức Lễ ký kết quy chế phối hợp liên ngành
Lịch công tác tuần 53 (05/10/2026 - 11/10/2026)
» Tin Tức » Kiểm sát viên viết
Có hay không áp dụng tình tiết định khung “đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” quy định tại điểm c khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự trong trường hợp chủ thể thực hiện hành vi phạm tội là người dưới 18 tuổi?
Thứ tư - 16/09/2026 14:02 Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2025 (sau đây gọi chung là BLHS), người phạm tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy “Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” thì bị xử lý theo khung hình phạt tăng nặng tại khoản 2 Điều luật này (phạt tù từ 07 năm đến 15 năm), thay vì khung cơ bản tại khoản 1 (phạt tù từ 03 năm đến 07 năm). Quy định này thể hiện chính sách bảo vệ đặc biệt của Nhà nước đối với người chưa thành niên trước tác hại của tệ nạn ma túy.
Tuy nhiên, thực tiễn công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang đặt ra một vướng mắc: trong trường hợp chính chủ thể thực hiện hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cũng là người dưới 18 tuổi (ví dụ: nhóm thanh, thiếu niên từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi cùng nhau tổ chức sử dụng ma túy cho chính các thành viên trong nhóm), thì có áp dụng tình tiết định khung tăng nặng nêu trên đối với người thực hiện hành vi hay không?
Hiện nay, về hướng dẫn áp dụng tình tiết tăng nặng liên quan đến người dưới 16 tuổi. Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51, Điều 52 BLHS (có hiệu lực từ ngày 15/11/2025) đã xác định rõ tình tiết tăng nặng “Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi” tại điểm i khoản 1 Điều 52 BLHS chỉ xác định độ tuổi của bị hại mà không quy định độ tuổi của người phạm tội. Trước đó, Tài liệu trao đổi một số vướng mắc trong áp dụng BLHS, Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã nêu quan điểm hướng dẫn theo hướng không áp dụng tình tiết tăng nặng này trong trường hợp người dưới 16 tuổi phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, với lý do người dưới 16 tuổi nhận thức pháp luật, xã hội còn hạn chế. Mặc dù các văn bản này hướng dẫn về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự (Điều 52 BLHS) chứ không trực tiếp điều chỉnh tình tiết định khung hình phạt (Điều 255 BLHS), nhưng lập luận, logic pháp lý và triết lý chính sách hình sự thể hiện trong các văn bản này hoàn toàn có giá trị tham chiếu, vận dụng tương tự khi giải quyết vướng mắc về tình tiết định khung đang bàn. Do chưa có hướng dẫn chính thức, thực tiễn tồn tại hai quan điểm khác nhau:
Quan điểm thứ nhất: Chỉ cần trong vụ án có người thụ hưởng, người cùng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là người dưới 18 tuổi thì chủ thể thực hiện hành vi tổ chức, dù bản thân cũng dưới 18 tuổi, vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tình tiết định khung “Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” tại điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS. Cơ sở của quan điểm này là câu chữ của điều luật chỉ xác định độ tuổi của đối tượng bị hành vi tác động, xâm hại (từ đủ 13 đến dưới 18 tuổi) mà không đặt ra bất kỳ giới hạn nào về độ tuổi của người phạm tội; do đó, việc áp dụng tình tiết định khung không phụ thuộc vào độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi.
Quan điểm thứ hai (quan điểm của tác giả): Không áp dụng tình tiết định khung “Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” tại điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS đối với chủ thể thực hiện hành vi phạm tội là người dưới 18 tuổi; tình tiết định khung này chỉ nên áp dụng khi chủ thể thực hiện hành vi đã đủ 18 tuổi. Bởi vì:
Một là, về bản chất chính sách hình sự, quy định tình tiết định khung tăng nặng đối với hành vi xâm hại người từ đủ 13 đến dưới 18 tuổi nhằm xử lý nghiêm khắc hơn đối với người trưởng thành lợi dụng sự non nớt về nhận thức của người chưa thành niên để lôi kéo, tổ chức cho họ sử dụng ma túy. Trường hợp chính chủ thể thực hiện hành vi cũng là người chưa đủ 18 tuổi thì bản thân người này cũng đang trong giai đoạn phát triển, hạn chế về nhận thức pháp luật và xã hội, không có sự chênh lệch về vị thế, nhận thức so với người cùng tham gia như trường hợp người trưởng thành lợi dụng người chưa thành niên. Áp dụng tình tiết định khung tăng nặng trong trường hợp này là không phù hợp với bản chất, mục đích lập pháp của quy định.
Hai là, về nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội theo Điều 91 BLHS và Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, việc xử lý phải căn cứ vào khả năng nhận thức, bảo đảm lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi. Nếu áp dụng tình tiết định khung tăng nặng một cách máy móc, không phân hóa theo độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi, sẽ dẫn đến hệ quả người dưới 18 tuổi phạm tội bị xử lý ở khung hình phạt nghiêm khắc ngang bằng, thậm chí trong một số trường hợp còn bất lợi hơn so với người đã thành niên thực hiện cùng loại hành vi, trái với tinh thần khoan hồng, nhân đạo của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên.
Ba là, về hệ quả bất hợp lý trong thực tiễn áp dụng nếu theo quan điểm thứ nhất. Ví dụ: A và B đều là người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, cùng nhau tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cho nhau. Nếu áp dụng quan điểm thứ nhất (không căn cứ độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi), cả A và B đều bị khởi tố theo điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS (khung hình phạt 07 năm đến 15 năm tù). Ngược lại, trong trường hợp A và B đều đã đủ 18 tuổi và thực hiện cùng hành vi tương tự đối với người đủ 18 tuổi, thì chỉ bị xử lý theo khoản 1 Điều 255 BLHS (khung hình phạt 03 năm đến 07 năm tù). Như vậy, cùng một loại hành vi, người chưa thành niên lại bị áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc hơn người đã thành niên — một kết quả không tương thích với nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự và chính sách khoan hồng, nhân đạo dành riêng cho người dưới 18 tuổi.
Trên cơ sở đối chiếu quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội và các tình tiết có cấu trúc tương tự, tác giả cho rằng chỉ nên áp dụng tình tiết định khung này đối với chủ thể đã đủ 18 tuổi trở lên. Rất mong nhận được sự trao đổi, góp ý của các đồng chí, đồng nghiệp trong và ngoài ngành Kiểm sát để tiếp tục hoàn thiện luận điểm nêu trên, đồng thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành hướng dẫn áp dụng thống nhất trong toàn quốc.
Tuy nhiên, thực tiễn công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang đặt ra một vướng mắc: trong trường hợp chính chủ thể thực hiện hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cũng là người dưới 18 tuổi (ví dụ: nhóm thanh, thiếu niên từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi cùng nhau tổ chức sử dụng ma túy cho chính các thành viên trong nhóm), thì có áp dụng tình tiết định khung tăng nặng nêu trên đối với người thực hiện hành vi hay không?
Hiện nay, về hướng dẫn áp dụng tình tiết tăng nặng liên quan đến người dưới 16 tuổi. Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51, Điều 52 BLHS (có hiệu lực từ ngày 15/11/2025) đã xác định rõ tình tiết tăng nặng “Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi” tại điểm i khoản 1 Điều 52 BLHS chỉ xác định độ tuổi của bị hại mà không quy định độ tuổi của người phạm tội. Trước đó, Tài liệu trao đổi một số vướng mắc trong áp dụng BLHS, Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã nêu quan điểm hướng dẫn theo hướng không áp dụng tình tiết tăng nặng này trong trường hợp người dưới 16 tuổi phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, với lý do người dưới 16 tuổi nhận thức pháp luật, xã hội còn hạn chế. Mặc dù các văn bản này hướng dẫn về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự (Điều 52 BLHS) chứ không trực tiếp điều chỉnh tình tiết định khung hình phạt (Điều 255 BLHS), nhưng lập luận, logic pháp lý và triết lý chính sách hình sự thể hiện trong các văn bản này hoàn toàn có giá trị tham chiếu, vận dụng tương tự khi giải quyết vướng mắc về tình tiết định khung đang bàn. Do chưa có hướng dẫn chính thức, thực tiễn tồn tại hai quan điểm khác nhau:
Quan điểm thứ nhất: Chỉ cần trong vụ án có người thụ hưởng, người cùng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là người dưới 18 tuổi thì chủ thể thực hiện hành vi tổ chức, dù bản thân cũng dưới 18 tuổi, vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tình tiết định khung “Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” tại điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS. Cơ sở của quan điểm này là câu chữ của điều luật chỉ xác định độ tuổi của đối tượng bị hành vi tác động, xâm hại (từ đủ 13 đến dưới 18 tuổi) mà không đặt ra bất kỳ giới hạn nào về độ tuổi của người phạm tội; do đó, việc áp dụng tình tiết định khung không phụ thuộc vào độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi.
Quan điểm thứ hai (quan điểm của tác giả): Không áp dụng tình tiết định khung “Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” tại điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS đối với chủ thể thực hiện hành vi phạm tội là người dưới 18 tuổi; tình tiết định khung này chỉ nên áp dụng khi chủ thể thực hiện hành vi đã đủ 18 tuổi. Bởi vì:
Một là, về bản chất chính sách hình sự, quy định tình tiết định khung tăng nặng đối với hành vi xâm hại người từ đủ 13 đến dưới 18 tuổi nhằm xử lý nghiêm khắc hơn đối với người trưởng thành lợi dụng sự non nớt về nhận thức của người chưa thành niên để lôi kéo, tổ chức cho họ sử dụng ma túy. Trường hợp chính chủ thể thực hiện hành vi cũng là người chưa đủ 18 tuổi thì bản thân người này cũng đang trong giai đoạn phát triển, hạn chế về nhận thức pháp luật và xã hội, không có sự chênh lệch về vị thế, nhận thức so với người cùng tham gia như trường hợp người trưởng thành lợi dụng người chưa thành niên. Áp dụng tình tiết định khung tăng nặng trong trường hợp này là không phù hợp với bản chất, mục đích lập pháp của quy định.
Hai là, về nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội theo Điều 91 BLHS và Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, việc xử lý phải căn cứ vào khả năng nhận thức, bảo đảm lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi. Nếu áp dụng tình tiết định khung tăng nặng một cách máy móc, không phân hóa theo độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi, sẽ dẫn đến hệ quả người dưới 18 tuổi phạm tội bị xử lý ở khung hình phạt nghiêm khắc ngang bằng, thậm chí trong một số trường hợp còn bất lợi hơn so với người đã thành niên thực hiện cùng loại hành vi, trái với tinh thần khoan hồng, nhân đạo của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên.
Ba là, về hệ quả bất hợp lý trong thực tiễn áp dụng nếu theo quan điểm thứ nhất. Ví dụ: A và B đều là người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, cùng nhau tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cho nhau. Nếu áp dụng quan điểm thứ nhất (không căn cứ độ tuổi của chủ thể thực hiện hành vi), cả A và B đều bị khởi tố theo điểm c khoản 2 Điều 255 BLHS (khung hình phạt 07 năm đến 15 năm tù). Ngược lại, trong trường hợp A và B đều đã đủ 18 tuổi và thực hiện cùng hành vi tương tự đối với người đủ 18 tuổi, thì chỉ bị xử lý theo khoản 1 Điều 255 BLHS (khung hình phạt 03 năm đến 07 năm tù). Như vậy, cùng một loại hành vi, người chưa thành niên lại bị áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc hơn người đã thành niên — một kết quả không tương thích với nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự và chính sách khoan hồng, nhân đạo dành riêng cho người dưới 18 tuổi.
Trên cơ sở đối chiếu quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội và các tình tiết có cấu trúc tương tự, tác giả cho rằng chỉ nên áp dụng tình tiết định khung này đối với chủ thể đã đủ 18 tuổi trở lên. Rất mong nhận được sự trao đổi, góp ý của các đồng chí, đồng nghiệp trong và ngoài ngành Kiểm sát để tiếp tục hoàn thiện luận điểm nêu trên, đồng thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành hướng dẫn áp dụng thống nhất trong toàn quốc.
Tác giả bài viết: Trần Nhật Tân_VKSND KV7
Từ khóa: quy định, luật hình, sửa đổi, bổ sung, sau đây, tổ chức, sử dụng, trái phép, ma túy, xử lý, thay vì, cơ bản, thể hiện, bảo vệ, đặc biệt, nhà nước, thành niên, trước tác, tệ nạn, thực tiễn, công tác
Xem phản hồi
Gửi phản hồiNhững tin mới hơn
Những tin cũ hơn
THÔNG BÁO
Quyết định khen thưởng thành tích trong cuộc thi “Tìm hiểu về chuyển đổi số và an toàn thông tin” VKSND hai cấp tỉnh Quảng Trị năm 2026ĐĂNG NHẬP NỘI BỘ
THƯ VIỆN ẢNH
.jpg)
20 Ảnh | 18524 Lần xemVIDEO MỚI NHẤT
LIÊN KẾT WEBSITE
SỐ LƯỢT TRUY CẬP
Đang truy cập : 19
Hôm nay : 5136
Tháng hiện tại : 18634
Tổng lượt truy cập : 14237982