Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (sau đây viết tắt là Nghị quyết 205/2025/QH15). Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 8, tỉnh Quảng Trị đã tiến hành kiểm tra, rà soát trên địa bàn xã Bến Quan vẫn còn tồn tại tình trạng trẻ em là người dân tộc thiểu số chưa được đăng ký khai sinh, đặc biệt tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số cha mẹ chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đăng ký khai sinh; điều kiện đi lại khó khăn; thiếu giấy tờ tùy thân. Việc chưa được đăng ký khai sinh không chỉ ảnh hưởng đến quyền được khai sinh của trẻ em mà còn tác động trực tiếp đến việc đăng ký cư trú, tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, chính sách an sinh xã hội và nhiều quyền cơ bản khác được pháp luật bảo đảm. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của trẻ em - nhóm đối tượng dễ bị tổn thương cần được Nhà nước và xã hội đặc biệt quan tâm bảo vệ.
Trên cơ sở đó, ngày 12/5/2026, VKSND khu vực 8 đã ban hành Kiến nghị số 301/KN-VKSKV8 đề nghị Ủy ban nhân dân (UBND) xã Bến Quan chỉ đạo công chức Tư pháp – Hộ tịch thực hiện nhiều giải pháp nhằm bảo đảm quyền được đăng ký khai sinh cho trẻ em. Nội dung kiến nghị yêu cầu địa phương chủ động hướng dẫn, hỗ trợ các gia đình thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh theo quy định pháp luật; tiếp tục rà soát, thống kê đầy đủ các trường hợp trẻ em chưa được đăng ký khai sinh; tăng cường phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, già làng, trưởng bản và các tổ chức liên quan để tuyên truyền, vận động, hỗ trợ các gia đình thực hiện việc đăng ký khai sinh cho trẻ em.
Sau khi tiếp nhận kiến nghị, UBND xã Bến Quan đã phối hợp với VKSND khu vực 8 chỉ đạo công chức Tư pháp – Hộ tịch phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, trưởng thôn, già làng và lực lượng liên quan tiến hành rà soát, xác minh các trường hợp trẻ em chưa được đăng ký khai sinh trên địa bàn. Chính quyền địa phương đã trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động và hướng dẫn thực hiện các thủ tục đăng ký khai sinh theo quy định. Trong quá trình triển khai thực hiện kiến nghị, UBND xã Bến Quan phối hợp chặt chẽ từ VKSND khu vực 8. Sau khi ban hành kiến nghị, Viện kiểm sát không chỉ theo dõi việc thực hiện mà còn thường xuyên trao đổi, hướng dẫn, phối hợp với chính quyền địa phương để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh đối với từng trường hợp cụ thể. Đối với các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt như cha, mẹ thiếu giấy tờ tùy thân, sinh sống ở nhiều địa phương khác nhau hoặc có yếu tố nước ngoài, Viện kiểm sát đã phối hợp cùng UBND xã nghiên cứu quy định pháp luật, hỗ trợ xác minh thông tin, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thiện hồ sơ đăng ký khai sinh cho trẻ em theo đúng quy định.
Kết quả thực hiện cho thấy, UBND xã đã hướng dẫn, hỗ trợ các gia đình hoàn thiện hồ sơ và thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh. Trong đó đã hoàn thành đăng ký khai sinh cho cháu Hồ Văn Lập, sinh ngày 12/01/2023, con của ông Hồ Văn Hưng và bà Hồ Thị Hồng, trú tại bản Mít, xã Bến Quan. Các trường hợp còn lại đủ điều kiện cũng đã được tiếp nhận, giải quyết hoặc đang được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian tới, VKSND tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và lợi ích công; tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan để kịp thời phát hiện, hỗ trợ giải quyết các vụ việc liên quan đến trẻ em, người yếu thế và các đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15.