15:39 +07 Thứ hai, 07/09/2026
CHÀO MỪNG TRUY CẬP TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG TRỊ

VĂN BẢN PHÁP LUẬT

 Thư viện pháp luật
 Văn bản ngành KSND

CALENDAR

TIN MỚI NHẤT

Trang nhất » Tin Tức » VKSND Tỉnh Quảng Trị

Mở rộng phạm vi vụ án khởi tố theo yêu cầu của bị hại là cần thiết

Thứ sáu - 28/08/2026 15:33
     
      Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại là trường hợp đặc biệt, theo đó cơ quan có thẩm quyền không tự quyết định việc khởi tố mà việc khởi tố vụ án hình sự được thực hiện theo yêu cầu của bị hại nhằm bảo vệ lợi ích của bị hại.
      Khoản 1 Điều 162 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) được Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình Quốc hội vào sáng 20/8/2026 có nội dung 1. Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại Điều 180, khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156, 175, 176, 177 và 178 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết”.

      Như vậy, so với Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đã bổ sung 05 tội  của Bộ luật Hình sự gồm: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (khoản 1 Điều 175), Tội chiếm giữ trái phép tài sản (khoản 1 Điều 176), Tội sử dụng trái phép tài sản (khoản 1 Điều 177), Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 1 Điều 178), Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180) vào phạm vi vụ án khởi tố theo yêu cầu của bị hại.

      Việc mở rộng phạm vi khởi tố theo yêu cầu của bị hại đối với các tội nêu trên là hoàn toàn dựa trên quan điểm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “Không tiếp cận sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ như sửa đổi một số thủ tục mang tính kỹ thuật mà phải hoàn thiện dựa trên nguyên tắc nền tảng của pháp luật hiện đại: Công bằng, công khai, minh bạch, hiệu quả, nhân văn” [1]; phù hợp với nguyên tắc “Quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự” trong tố tụng dân sự [2] và phù hợp với yêu cầu đấu tranh, phòng ngừa vi phạm và tội phạm trong giai đoạn hiện nay, bởi lẽ:

      - Theo quy định của Bộ luật Hình sự, khách thể bị xâm phạm trong 05 tội danh nêu trên đều là quyền sở hữu về tài sản của cá nhân hoặc tổ chức, trong đó có 03 tội danh có tính chiếm đoạt; đối tượng tác động trực tiếp của các tội này chính là tài sản. Trong nhiều trường hợp, giữa người thực hiện hành vi phạm tội có mối quan hệ quen biết, thân thuộc và hành vi phạm tội phát sinh thông qua việc các bên đã giao kết các giao dịch dân sự trước đó. Mục đích của người bị hại khi gửi đơn tố giác đến cơ quan quan có thẩm quyền cũng chỉ nhằm lấy lại tài sản thuộc quyền sở hữu của mình.


      Do đó, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) bổ sung 05 tội trên vào các trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại chính là nhằm bảo đảm quyền tự định đoạt của người bị thiệt hại, khuyến khích người phạm tội chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả, qua đó góp phần thúc đẩy hòa giải, giải quyết xung đột bằng biện pháp phi tố tụng nhưng vẫn bảo đảm quyền của Nhà nước trong việc xử lý tội phạm khi cần thiết theo quy định của pháp luật. Đồng thời việc mở rộng phạm vi khởi tố theo yêu cầu bị hại nêu trên hoàn toàn phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, nhằm  hạn chế tội phạm hóa các hành vi mâu thuẫn trong quan hệ xã hội có thể tự khắc phục, góp phần giảm xung đột xảy ra trong xã hội.
 
      - Theo thống kê, năm 2025 khởi tố theo khoản 1 Điều 175 là 261 vụ, chiếm 0,34% tổng số vụ án; khởi tố theo khoản 1 Điều 176 là 17 vụ, chiếm 0,02% tổng số vụ án; khởi tố theo khoản 1 Điều 177 là 0 vụ; khởi tố theo khoản 1 Điều 178 là 579 vụ, chiếm 0,76% tổng số vụ án; khởi tố theo Điều 180 là 5 vụ, chiếm 0,006% tổng số vụ án [3]. Theo số liệu thống kê này thì số lượng vụ án khởi tố theo khoản 1 của 05 tội trên chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng số vụ án được khởi tố theo 5 tội danh trên.

      Như vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 162 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi, việc cơ quan có thẩm quyền chỉ khởi tố các hành vi cấu thành tại khoản 1 các Điều 175, 176, 177, 178, 180 Bộ luật Hình sự sẽ góp phần giảm thiểu số vụ án cơ quan tiến hành tố tụng phải chủ động khởi tố để tập trung nguồn lực giải quyết các vụ án nghiêm trọng, phức tạp hơn; đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm và sử dụng hiệu quả nguồn lực tố tụng, giảm chi phí xã hội, chi phí tố tụng.

      Việc bổ sung các trường hợp khởi tố vụ án theo yêu cầu của bị hại nêu trên đã mở ra cơ hội hòa giải giữa bị hại và người thực hiên hành vi vi phạm chưa nghiêm trọng, giảm áp lực tố tụng nhưng vẫn đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch, hiệu quả, nhân văn./.



        [1] Thông báo số 01-TB/BCĐTW ngày 22/6/2026 về Kết luận của Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật đối với Đề án “Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới” do VKSND tối cao trình. 
        [2] Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025)
        [3] Nguồn từ Viện kiểm sát nhân dân tối cao
 

Tác giả bài viết: Thanh Hoằng_VKSND tỉnh Quảng Trị

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

 

ĐĂNG NHẬP NỘI BỘ

LIÊN KẾT WEBSITE

VKSND tối cao
Thư điện tử công vụ
Quản lý văn bản
Chuyển đổi số
An toàn ANTT
kiểm sát online
Bảo vệ pháp luật
Bộ pháp điển

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 11


Hôm nayHôm nay : 1023

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 16804

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 14050000

THĂM DÒ Ý KIẾN

Theo bạn, việc xây dựng cổng thông tin điện tử Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình sẽ mang lại kết quả thế nào ?

Rất tốt

Bình thường

Tạm được

Không ý kiến